Copywriting: passief of actief schrijven?

Wie enigszins bezig is met copywriting heeft het waarschijnlijk al weleens horen passeren: je moet schrijven in de actieve vorm en passieve zinnen vermijden. Maar waarom is dat juist? Hebben die passieve zinnen echt zo’n grote invloed op een tekst? Of zijn er misschien situaties waarin passief wél van pas komt?

Passief vermijden

Het cliché wil dus dat we passieve zinnen moeten vermijden. De redenen hiervoor zijn vrij duidelijk. Zo zorgt een passieve vorm ervoor dat een tekst minder persoonlijk wordt, dat hij holler aanvoelt. Het handelende voorwerp verdwijnt immers naar de achtergrond:

  • Actief: Ik schrijf een blogpost over actief versus passief.

  • Passief: Er wordt een blogpost geschreven over actief versus passief.

Daarnaast komen passieve zinnen vaak langdradig over; iets wat absoluut geen meerwaarde vormt voor een tekst. Een voorbeeldje van www.taaltelefoon.be:

  • Liever niet: Dit formulier moet door de aanvragers binnen vier weken worden teruggestuurd naar de personeelsdienst. De aanvragen worden door de personeelsdienst verwerkt in de volgorde van de datum van ontvangst. Uiteindelijk wordt door het gemeentebestuur beslist welke personen in aanmerking genomen zullen worden voor de premie.

  • Maar wel: De aanvragers moeten dit formulier binnen vier weken naar de personeelsdienst terugsturen. De personeelsdienst verwerkt de aanvragen in de volgorde van de datum van ontvangst. Het gemeentebestuur beslist uiteindelijk welke personen voor de premie in aanmerking komen.

 

Pro passief

Maar niet alle vingers wijzen beschuldigend in de richting van de passieve vorm. Er zijn ook gevallen waarin het gebruik van passief effectief op z’n plaats is. Denk aan situaties waarbij de uitvoerder niet gekend is:

  • “Er werd ingebroken bij onze buren” klinkt beter dan “Een dief brak in bij onze buren”
Ook kan je met passieve vormen opeenvolgende zinnen beter op elkaar laten aansluiten:
  • “De politie heeft gisteren een man opgepakt die verdacht wordt van de inbraak” klinkt beter dan “De politie heeft gisteren een man opgepakt. De politie verdenkt hem van de inbraak”
Passief kan eveneens spanning opbouwen:
  • “En de race is gewonnen door… Lewis Hamilton!” laat je net iets meer naar het puntje van je stoel verschuiven dan “Hamilton heeft de race gewonnen”
Ten slotte kan een actieve zin verwarrend overkomen:
  • Bij “De inbreker die de politieagent heeft neergeschoten” is het niet helemaal duidelijk wie er nu juist geschoten heeft. Bij “De inbreker die door de politieagent werd neergeschoten” is dat wél het geval.

 

Actief en passief in de praktijk

Passief wordt soms ingeschakeld als handig trucje om dingen te verdoezelen. Bijvoorbeeld een politicus die zegt “Er werden fouten gemaakt” in plaats van “Ik heb fouten gemaakt”. Of de watermaatschappij die bekendmaakt dat “Het water wordt afgesloten”, in plaats van “Wij gaan het water afsluiten”.

Actief wordt dan weer vaak gebruikt voor slogans. Niet zo verbazend, gezien de directe en persoonlijke toon. Beeld je maar eens in dat het bekende “Just do it” van Nike, of het even vertrouwde “I’m loving it” van McDonalds, in passief zou staan. Klinkt meteen heel wat minder sterk, toch?

 

Voorbeelden van business2community.com

 

Gij zult passief gebruiken met mate

Het gebruik van passief is onvermijdelijk: zoveel is zeker. Probeer daarom niet om elke passieve zin angstvallig uit je teksten weg te houden. Wees er wel zuinig mee.

Let erop dat je teksten voldoende actieve zinnen bevatten en niet uitpuilen van de onpersoonlijke verwoordingen. Wanneer je hier actief aandacht aan besteedt, zal je merken dat er heel wat zinnen zijn die omgezet kunnen worden naar de actieve vorm. Euh, ik bedoel: dat je heel wat zinnen kan omzetten naar de actieve vorm.

Meer weten? Contacteer ons!